TRƯỜNG THCS NGÔ MÂY
?
Bộ môn: Sinh học 9
Tiết 44 – Bài 42: ẢNH HƯỞNG CỦA ÁNH SÁNG LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT
Giáo viên: Phạm Thị Diễm Huyền
?
TIẾT 44: ẢNH HƯỞNG CỦA ÁNH SÁNG LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT
I. Ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống thực vật
Quan sát 2 hình sau và cho biết cây có hiện tượng gì?
Cây có tính hướng sáng
TIẾT 44: ẢNH HƯỞNG CỦA ÁNH SÁNG LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT
I. Ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống thực vật
? Nhận xét hình thái cây mọc trong rừng và hình thái cây mọc nơi quang đãng?
Cây mọc trong rừng có thân cao, thẳng, cành chỉ tập trung ở phần ngọn, các cành phía dưới héo và rụng sớm.
Cây mọc nơi trống trải, ánh sáng mạnh có thân thấp, nhiều cành và tán rộng.
Cây mọc trong rừng
Cây mọc nơi quang đãng
I. Ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống thực vật
Cây mọc trong rừng
Cây mọc nơi quang đãng
? Em hãy giả thích nguyên nhân của hiện tượng các cành phía dưới héo và rụng sớm
Do các cành phía dưới tiếp nhận ít ánh sáng nên quang hợp kém, tổng hợp được ít chất hữu cơ, lượng chất hữu cơ tích luỹ không đủ bù lượng nhiệt tiêu hao do hô hấp kém và kèm theo khả năng lấy nước kém nên cành phía dưới bị khô héo dần và rụng sớm.
TIẾT 44: ẢNH HƯỞNG CỦA ÁNH SÁNG LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT
TIẾT 44: ẢNH HƯỞNG CỦA ÁNH SÁNG LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT
I. Ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống thực vật
Mọc nơi có nhiều ánh sáng
Mọc nơi có ít ánh sáng
CÂY LÁ LỐT
Em hãy nêu sự khác nhau về hình thái giữa 2 cây lá lốt trên?
Ảnh hưởng của ánh sáng tới hình thái và sinh lí của cây.
- Hô hấp
TIẾT 44: ẢNH HƯỞNG CỦA ÁNH SÁNG LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT
I. Ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống thực vật
- Phiến lá nhỏ, hẹp, màu xanh nhạt.
- Phiến lá lớn, màu xanh thẫm.
- Thân cây thấp, số cành nhiều.
- Chiều cao bị hạn chế bởi chiều cao bởi tán cây phía trên, của trần nhà.
- Cường độ quang hợp cao trong điều kiện ánh sáng mạnh.
- Cây có khả năng quang hợp trong điều kiện ánh sáng yếu, quang hợp yếu trong điều kiện ánh sáng mạnh.
- Cây điều tiết thoát hơi nước linh hoạt hơn: Thoát hơi nước tăng cao trong điều kiện ánh sáng mạnh, thoát hơi nước giảm khi cây thiếu nước.
- Cây điều tiết thoát hơi nước kém: Thoát hơi nước tăng cao trong điều kiện ánh sáng mạnh, khi thiếu nước cây dễ bị héo.
- Cường độ hô hấp cao.
- Cường độ hô hấp yếu.
TIẾT 44: ẢNH HƯỞNG CỦA ÁNH SÁNG LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT
I. Ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống thực vật
Vậy ánh sáng ảnh hưởng đến đời sống thực vật như thế nào ?
- Ánh sáng ảnh hưởng đến sự biến đổi hình thái ( hình dạng, màu sắc) và hoạt động sinh lý (quang hợp, hô hấp, hút nước) của thực vật.

HS nghiên cứu thông tin (123-SGK)
? Người ta phân biệt cây ưa bóng và cây ưa sáng dựa vào tiêu chuẩn nào ?
- Dựa vào khả năng thích nghi của chúng với các điều kiện chiếu sáng của môi trường.
?Thực vật được chia thành mấy nhóm chính? Đó là những nhóm nào?


- Nhóm cây ưa sáng
- Nhóm cây ưa bóng
? Cây ưa sáng và cây ưa bóng thường sống ở những nơi có điều kiện như thế nào?
- Cây ưa sáng gồm những cây sống nơi quang đãng
- Cây ưa bóng gồm những cây sống ở nơi có ánh sáng yếu, ánh sáng tán xạ như cây sống dưới tán của cây khác, cây trồng làm cảnh trong nhà...
? Em hãy kể tên cây ưa sáng và cây ưa bóng mà em biết ?
VD: Cây lúa, cây phi lao, cây ngô cây nhãn...
VD: Cây gừng, cây phong lan, cây đỗ …
Cây ớt Cây dưa hoàng kim Cây dưa hấu
Cây lúa Cây sầu riêng Cây mai vàng
Nhóm cây ưa sáng
Nhóm cây ưa bóng
Cây phong lan
Cây trầu bà Cây lá lốt
TIẾT 44: ẢNH HƯỞNG CỦA ÁNH SÁNG LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT
I. Ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống thực vật
- Ánh sáng ảnh hưởng đến sự biến đổi hình thái ( hình dạng, màu sắc) và hoạt động sinh lý (quang hợp, hô hấp, hút nước) của thực vật.



- Nhóm cây ưa sáng
- Nhóm cây ưa bóng
VD: Cây lúa, cây phi lao, cây ngô cây nhãn...
VD: Cây gừng, cây phong lan, cây đỗ …
Trong nông nghiệp người nông dân đã ứng dụng điều này vào sản xuất như thế nào? Và có ý nghĩa gì?
VD: Trồng cây đỗ dưới cây ngô.
Trồng xen canh để tăng năng suất và tiết kiệm đất trồng.
Tiết 46 Bài 42. ẢNH HƯỞNG CỦA ÁNH SÁNG LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT
I/ Ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống thực vật:
TIẾT 44: ẢNH HƯỞNG CỦA ÁNH SÁNG LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT
I. Ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống thực vật
- Ánh sáng ảnh hưởng đến sự biến đổi hình thái ( hình dạng, màu sắc) và hoạt động sinh lý (quang hợp, hô hấp, hút nước) của thực vật.


- Nhóm cây ưa sáng
- Nhóm cây ưa bóng
II. Ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống động vật
Thí nghiệm: Vào đêm có trăng sáng, tìm một tổ kiến và quan sát kiến bò trên đường mòn nhờ ánh sáng mặt trăng. Đặt trên đường đi của kiến một chiếc gương nhỏ để phản chiếu ánh sáng, sau đó theo dõi hướng bò của kiến. Có 3 khả năng sau:
+ Kiến sẽ tiếp tục bò theo hướng cũ.
+ Kiến bò theo nhiều hướng khác nhau.
+ Kiến sẽ bò theo hướng ánh sáng do gương phản chiếu.
 Em hãy chọn khả năng nào trong 3 khả năng trên?
TIẾT 44: ẢNH HƯỞNG CỦA ÁNH SÁNG LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT
I. Ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống thực vật
- Ánh sáng ảnh hưởng đến sự biến đổi hình thái ( hình dạng, màu sắc) và hoạt động sinh lý (quang hợp, hô hấp, hút nước) của thực vật.


- Nhóm cây ưa sáng
- Nhóm cây ưa bóng
II. Ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống động vật
Điều đó chứng tỏ ánh sáng có vai trò gì đối với đời sống động vật?
Giúp động vật có thể nhận biết hướng đi
TIẾT 44: ẢNH HƯỞNG CỦA ÁNH SÁNG LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT
I. Ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống thực vật
- Ánh sáng ảnh hưởng đến sự biến đổi hình thái ( hình dạng, màu sắc) và hoạt động sinh lý (quang hợp, hô hấp, hút nước) của thực vật.


- Nhóm cây ưa sáng
- Nhóm cây ưa bóng
II. Ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống động vật
Giúp động vật có thể nhận biết hướng đi
TIẾT 44: ẢNH HƯỞNG CỦA ÁNH SÁNG LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT
I. Ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống thực vật
- Ánh sáng ảnh hưởng đến sự biến đổi hình thái ( hình dạng, màu sắc) và hoạt động sinh lý (quang hợp, hô hấp, hút nước) của thực vật.


- Nhóm cây ưa sáng
- Nhóm cây ưa bóng
II. Ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống động vật
Giúp động vật có thể nhận biết hướng đi
TIẾT 44: ẢNH HƯỞNG CỦA ÁNH SÁNG LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT
I. Ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống thực vật
- Ánh sáng ảnh hưởng đến sự biến đổi hình thái ( hình dạng, màu sắc) và hoạt động sinh lý (quang hợp, hô hấp, hút nước) của thực vật.


- Nhóm cây ưa sáng
- Nhóm cây ưa bóng
II. Ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống động vật
Hãy kể tên những động vật kiếm ăn vào ban đêm buổi sáng sớm hay ban ngày?
Chim bìm bịp
Gà cỏ
Thường đi kiếm ăn trước lúc mặt trời mọc
Chim Chích chòe
Chim chào mào
Chim khướu
Là những chim ăn sâu bọ, thường đi ăn vào lúc mặt trời mọc
Chim vạc
Sếu đầu đỏ
Chim diệc
Là những loài chim kiếm ăn vào ban đêm
Dơi
Dơi
Chim cú mèo
Tìm kiếm thức ăn vào ban đêm
Trâu
Bò
Dê
Cừu
Là những loài thú hoạt động và ban ngày
Sư tử
Hổ
Chó sói
Là những loài thú hoạt động vào ban đêm
Nhím
Sóc
Là những loài thú hoạt động vào ban đêm
TIẾT 44: ẢNH HƯỞNG CỦA ÁNH SÁNG LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT
I. Ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống thực vật
- Ánh sáng ảnh hưởng đến sự biến đổi hình thái ( hình dạng, màu sắc) và hoạt động sinh lý (quang hợp, hô hấp, hút nước) của thực vật.


- Nhóm cây ưa sáng
- Nhóm cây ưa bóng
II. Ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống động vật
- Ánh sáng ảnh hưởng tới các hoạt động của động vật: Nhận biết định hướng di chuyển trong không gian, sinh trưởng và sinh sản
?.Tập tính kiếm ăn và nơi ở của động vật liên quan với nhau ntn?.
- Nơi ở phù hợp với tập tính kiếm ăn.
VD.Loài ăn đêm thường ở trong hang tối, trong lòng đất..
?. Hãy lấy thêm VD khác về ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống động vật?
? Hãy rút ra kết luận chung về ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống động vật?

TIẾT 44: ẢNH HƯỞNG CỦA ÁNH SÁNG LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT
I. Ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống thực vật
- Ánh sáng ảnh hưởng đến sự biến đổi hình thái ( hình dạng, màu sắc) và hoạt động sinh lý (quang hợp, hô hấp, hút nước) của thực vật.


- Nhóm cây ưa sáng
- Nhóm cây ưa bóng
II. Ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống động vật
- Ánh sáng ảnh hưởng tới các hoạt động của động vật: Nhận biết định hướng di chuyển trong không gian, sinh trưởng và sinh sản

?.Dựa vào khả năng thích nghi với điều kiện chiếu sáng có thể chia động vật thành mấy nhóm?
- Nhóm động vật ưa sáng
- Nhóm động vật ưa tối

Động vật ưa sáng
V
Vịt
Gà
Động vật ưa sáng
Chim bồ câu
Động vật ưa sáng
Trâu
Bò
Dê
Cừu
Chim vạc
Sếu đầu đỏ
Chim diệc
Động vật ưa tối
Dơi
Dơi
Chim cú mèo
Động vật ưa tối
TIẾT 44: ẢNH HƯỞNG CỦA ÁNH SÁNG LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT
I. Ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống thực vật
- Ánh sáng ảnh hưởng đến sự biến đổi hình thái ( hình dạng, màu sắc) và hoạt động sinh lý (quang hợp, hô hấp, hút nước) của thực vật.


- Nhóm cây ưa sáng
- Nhóm cây ưa bóng
II. Ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống động vật
- Ánh sáng ảnh hưởng tới các hoạt động của động vật: Nhận biết định hướng di chuyển trong không gian, sinh trưởng và sinh sản

- Nhóm động vật ưa sáng
- Nhóm động vật ưa tối

?.Trong chăn nuôi, người ta có những biện pháp kĩ thuật gì để tăng năng suất?
+ Chiếu sáng để cá sinh sản.
+ Tạo ngày đêm nhân tạo đẻ gà vịt đẻ trứng.
Thằn lằn phơi nắng vào các thời điểm khác nhau trong ngày.
Thằn lằn phơi nắng, bề mặt cơ thể hấp thụ nhiều năng lượng ánh sáng mặt trời
thằn lằn nằm theo hướng tránh bớt ánh nắng vào cơ thể
Vào chiều tối và sáng sớm:
Vào buổi trưa và đầu giờ chiều:
T
H
C
H
I
G
Trò chơi ô chữ
Ặ
M
T
T
U
R
Ợ
A
N
G
H
I
Ờ
C
Ú
Ợ
N
Á
T
H
I
H
Ì
N
H
L
D
Ơ
I
P
Q
N
Ả
S
H
N
S
I
U
Ấ
G
Ư
A
B
G
Ó
A
Ư
T
Ố
I
N
C 1
Đ.A 1
C 2
Đ.A 2
C 3
Đ.A 3
C 4
Đ.A 4
C 5
Đ.A 5
C 6
Đ.A 6
C 7
Đ.A 7
C 8
Đ.A 8
C 9
Đ.A 9
TỪ HÀNG DỌC
Đây là từ chỉ khả năng của sinh vật đối với môi trường
T
H
C
H
I
G
Trò chơi ô chữ
Ặ
M
T
T
U
R
Ợ
A
N
G
H
I
Ờ
C
Ú
Ợ
N
Á
T
H
I
H
Ì
N
H
L
D
Ơ
I
P
Q
N
Ả
S
H
N
S
I
U
Ấ
G
Ư
A
B
G
Ó
A
Ư
T
Ố
I
N
C 1
Đ.A 1
HÀNG NGANG SỐ 1 (Có 7 chữ cái)
C 2
Đ.A 2
HÀNG NGANG SỐ 2 (Có 8 chữ cái)
C 3
Đ.A 3
HÀNG NGANG SỐ 3 (Có 3 chữ cái)
C 4
Đ.A 4
Tờn c?a m?t lo�i chim thớch an chu?t v�o ban dờm
HÀNG NGANG SỐ 4 (Có 5 chữ cái)
C 5
Đ.A 5
HÀNG NGANG SỐ 5 (Có 8 chữ cái)
C 6
Đ.A 6
Từ chỉ nhóm cây sống ở nơi có ánh sáng yếu ?
HÀNG NGANG SỐ 6 (Có 6 chữ cái)
C 7
Đ.A 7
Đây là loài động vật thuộc lớp thú, về mùa đông ít ánh sáng,
nhiệt độ môi trường xuống thấp, chúng có hiện tượng ngủ đông ?
HÀNG NGANG SỐ 7 (Có 3 chữ cái)
C 8
Đ.A 8
HÀNG NGANG SỐ 8 (Có 7 chữ cái)
C 9
Đ.A 9
Từ chỉ những loài động vật thường hoạt động vào ban đêm,
trong hang, dưới đáy biển ?
HÀNG NGANG SỐ 9 (Có 5 chữ cái)
T
H
C
H
I
G
Ặ
M
T
T
U
R
Ợ
A
N
G
H
I
Ờ
C
Ú
Ợ
N
Á
T
H
I
H
Ì
N
H
L
D
Ơ
I
P
Q
N
Ả
S
H
N
S
I
U
Ấ
G
Ư
A
B
G
Ó
A
Ư
T
Ố
I
N
KẾT QUẢ
Trò
Chơi
ô
chữ
T
H
Í
C
H
N
G
H
I
DẶN DÒ :
Học bài
Làm bài tập SGK trang 124-125
Đọc bài 43 / trang 126 - 127 - 128 - 129
? Nhiệt độ, độ ẩm có ảnh hưởng đến thực vật và động vật như thế nào ?